Świętochłowickie koło SONŚ zorganizowało z okazji Dnia Dziecka wystawę „Nasze Bajtle”. Można ją zwiedzać codziennie do 15 czerwca w „M-Cafe” na ul. Katowickiej 17 w Świętochłowicach.

Zapraszamy!

W dniu 22 maja Zarząd Główny Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej oraz mec. Józef Fox złożyli w Sądzie Rejonowym odpowiedzi na postanowienia KRS wzywające do usunięcia zapisów dotyczących narodowości śląskiej z wszelkich punktów statutu.

Zarząd SONŚ nie zgodził się na usunięcie zapisów dotyczących narodowości śląskiej, gdyż nadal stoi na stanowisku, że w obecnym systemie prawnym nie ma podstaw do takiego żądania ze strony sądów. Jednocześnie SONŚ wyrażą smutek, że kolejne trzy sądy (Najwyższy, Okręgowy, Rejonowy) wprowadzają w błąd opinią publiczną, rzekomym zapisem w statusie SONŚ, oceniając go jako dążenie do rozbicia integralności państwa polskiego. Przypominamy, że Sąd Najwyższy błędnie zinterpretował zapis statusu nie rozróżniając pojęć „ludność Śląska” (wszyscy mieszkańcy Śląska, bez względu na pochodzenie etniczne) od „ludność śląska” (ewentualnie osoby identyfikujące się z etnicznym pojęciem śląskości). Niestety kolejne sądy powtarzają w komunikatach tę błędną interpretacje, co powoduje niepotrzebny wzrost negatywnych emocji na linii Polacy – osoby narodowości śląskiej.

Odpowiedź zakończono zdaniem: „Dlatego mając na uwadze godność osób deklarujących narodowość śląską, oświadczamy, że nie zmienimy zapisów w naszym statucie i jeśli w Polsce nie ma woli politycznej, bo prawnych przeszkód nadal nie zauważamy, aby sprawę unormować w cywilizowany sposób, prosimy o jak najszybsze zakończenie postępowania, tak abyśmy mogli rozpocząć ścieżkę, której początkowo chcieliśmy uniknąć – marsz przez europejskie instytucje sądowe oraz pomoc obrońców praw człowieka.”

Odpowiedź SONŚ do KRS

Natomiast mec. Józef Fox przypomniał o prawnym aspekcie postępowania, przypominając że Sąd Rejonowy rozpatruje wniosek rejestracyjny stowarzyszenia, a nie jest powołany do rozstrzygania kwestii dotyczących istnienia bądź nie narodu śląskiego.

Odpowiedź mec. Foxa do KRS

Zapraszamy do wysłuchania felietonu Jurka Ciurloka, jaki został wyemitowany w Radio Piekary w połowie kwietnia br.

Godzina Ś

Często w dyskusji wokół narodowości śląskiej pojawiają się głosy, że to „kwestia polityczna”, że „w powszechnej opinii nie ma akceptacji dla istnienia narodu śląskiego”, czy że „ta sprawa nigdzie poza Śląskiem nie budzi zainteresowań”. Oczywiście takie frazesy pojawiają się bez podania źródeł owych „powszechnie znanych mądrości”. 

Zadaliśmy sobie więc trud, aby sprawdzić, jak środowisko naukowe podchodzi do tego tematu. Okazało się bardzo szybko, że w ostatnim dwudziestoleciu powstało mnóstwo prac na temat narodowości śląskiej, w tym ogromna ich część poza Polską. Nie znaleźliśmy w nich negacji prawa Ślązaków do własnej narodowości. Co więcej, część z nich powstała na bardzo renomowanych uczelniach (np. w Cambridge), a tytuły są bardzo sugestywne: „Neither German Nor Pole” (Ani Niemiec ani Polak) czy „Nationalism on the Margins: Silesians between Germany and Poland” (Nacjonalizm pogranicza: Ślązacy między Niemcami a Polską).

Poniżej lista wybranych publikacji:

• Elżbieta Anna Sekuła: „Po co Ślązakom potrzebny jest naród? Niebezpieczne związki między autonomią i nacjonalizmem”, Warszawa 2009 (rozprawa doktorska)
•  Praca zbiorowa: „Być narodem? Ślązacy o Śląsku”, Warszawa 2012
•  James Bjork: „Neither German Nor Pole. Catholicism and National Indifference in a Central European Borderland“, Michigan 2008 (rozprawa doktorska)
•  Brendan Karch: „Nationalism on the Margins: Silesians between Germany and Poland, 1848-1945“ , Harvard University Cambridge, Massachusetts 2010 (rozprawa doktorska)
•  Adam Ehrlich: „Between Germany and Poland: ethnic-cleasing and politicization of ethnicty in Upper Silesia under narional socialism and communism 1939 – 1950“, Indiana University 2005 (rozprawa doktorska)
•  Kevin Hannan: „Bordero f identity and language in Silesia“, University of Illinois 2006
•  Tomasz Kamusella: „Poland and the Silesians: Minority Rights a la carte?“, European Centre for Minority Issues, Flensburg 2012
•  Maria Szmeja: National Identity in the Opole Region. A Case of a Borderland, Warszawa 1999
•  P. Danek: „Moravian and Silesians Nationalities: a New Phenomenon in the Ethnic Map oft he Czech Lands?“ Ljubljana 1993
•  Magdalena Dembinska: „Adapting to Changing Context of Choice: The Nation-Building Strategies of Unrecognized Silesians and Rusyns“, Ottawa 2008
•  Marcin Jarząbek: „Separatness and National Identity – The Case of Upper Silesia in Interwar Poland“, Central European University Budapest 2009

Przytoczone  pozycje dobitnie pokazują, że o zaawansowaniu śląskiej tożsamości, także narodowej, można dyskutować na poziomie naukowym. Nie powinno się jej jednak w państwie demokratycznym, jakim chce być Rzeczpospolita Polska w XXI wieku, próbować negować jej na poziomie sądowym czy politycznym. A głosów naukowych dowodzących, że nie ma narodowości śląskiej, do tej pory w dyskusji nie zauważyliśmy.

Za pomoc w zebraniu materiału dziękujemy dr. hab. Tomaszowi Kamusella (University of St Andrews).

Opolski Sąd Rejonowy wezwał Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej do zmiany statutu organizacji i wykreślenia wszystkich odniesień do narodowości śląskiej oraz czwartego celu statutowego. Zarząd po krótkiej naradzie zadecydował, że ustosunkuje się do postanowienia, jednak nie usunie słów NARODOWOŚĆ ŚLĄSKA, gdyż nie możemy zgodzić się na takie zdeptanie naszej godności. 

Jedyną rozterkę mieliśmy, czy zmieniać punkt czwarty naszych celów statutowych, który z naszego punktu widzenia jest mało istotny dla trwania stowarzyszenia. Jednakże doszliśmy do wniosku, że z powodu braków w opanowaniu polskiej ortografii przez orzekających (przypominamy słowa „ludność Śląska” zostały przez Sąd Najwyższy błędnie zinterpretowane jako „narodowość śląska” mimo iż ortografia polska mówi, że są to wszyscy mieszkańcy Śląska) nie zamierzamy zaniżać swojego poziomu i dostosowywać statut do poziomu NIEWIEDZY orzekających.

W najbliższych dniach udostępnimy Państwu naszą odpowiedź do KRS.

A tutaj mogą zapoznać się Państwo z wezwaniem Sądu Rejonowego wystosowanym do naszego stowarzyszenia: KRS do SONŚ.

W dniu 18 kwietnia 2014 został zarejestrowany Komitet Inicjatywy Ustawodawczej projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, który ma w 3 miesiące zebrać min. 100.000 podpisów pod projektem dopisania Ślązaków jako mniejszości etnicznej w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych. Oznacza to, że do połowy lipca WSZYSCY, którym ta sprawa leży na sercu, muszą ciężko pracować! Prosimy więc o zaangażowanie się dla dobra wspólnej sprawy!

Akcję popierają organizacje wchodzące w skład Rady Górnośląskiej.

BEZ WASZEJ POMOCY NIE DAMY RADY!

Tutaj publikujemy do pobrania listy do zbierania podpisów oraz projekt proponowanych zmian w ustawie. Uwaga! Osoba zbierająca podpisy musi mieć przy sobie taki wzór zmiany w projekcie!

Pobierajcie, drukujcie i przygotujcie się do zbierania!

Lista do zbierania podpisów – wersja PDF

lub Lista do zbierania podpisów – wersja WORD

Projekt ustawy w PDF

Tutaj znajdą Państwo także UZASADNIENIE dla projektu ustawy autorstwa posła Marka Plury. Ten dokument nie jest wymagany przy zbieraniu podpisów, ale warto zapoznać się z argumentacją.

Potrzebujecie większej ilości list. Napiszcie do nas maila: slonzoki@gmail.com lub zadzwońcie: 693 953 661, a prześlemy Wam wydruki pocztą!

Zebrane listy można przekazywać do biura SONŚ w Opolu na ul. Reymonta 30/III pietro/lokal 1 oraz biura RAŚ w Katowicach na ul. Bończyka 9/4.

Listy będą także zbierać szefowie kół – tutaj dane kontaktowe

Można je też wysłać pocztą na adres: Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej, ul. Wodna 9, 46-045 Kotórz Mały.

Na co należy zwrócić uwagę!

1. W adresie należy koniecznie podać pełną nazwę miejscowości, a więc NIE dla K-ce, Siemianowice Śl., Strzelce Op., Środa Śl. czy Tarnowskie G. – TAK dla Katowice, Siemianowice Śląskie, Strzelce Opolskie, Środa Śląska czy Tarnowskie Góry

2. Sprawdź, czy osoba podaje pełny numer PESEL – numer pesel składa się z 11 cyfr.

3. Osoby muszą podać też swoje pełne imię i nazwisko, nie wystarczy np. P. Długosz. Uwaga, jeśli używasz tylko jednego imienia, to wystarczy podać tylko jedno!

4. Wpisywać mogą się wszystkie osoby z miejscem zameldowania na terenie Polski, które w dniu 18 kwietnia 2014 ukończyły 18 lat.

Dobre praktyki:

1. Znajomy chce się podpisać na Twojej liście? Fajnie, ale LEPIEJ DAJ MU CZYSTĄ LISTĘ NIECH ZBIERZE PODPISY CAŁEJ RODZINY I SWOICH ZNAJOMYCH i taką listę Ci odda.

2. Od 22 kwietnia będzie można prowadzić też zbiórki w miejscach publicznych. Jeśli chcesz wystawić stolik na deptaku/placu/innym miejscu publicznym – NIE POTRZEBUJESZ ZEZWOLENIA! Wystarczy, że nie tarasujesz przejścia i możesz stać i prowadzić zbiórkę!

3. Liczy się KAŻDY POPRAWNY PODPIS! Nie trzeba przesyłać tylko pełnych list. Brakuje Ci na jakiejś liście kilku podpisów, nie obawiaj się jej przesłać. Mieszkasz poza Śląskiem? Zbierz podpisy w rodzinie i podeślij listę!

W dniu 29 kwietnia 2014 przewodniczący Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej, Pejter Długosz, spotkał się w Katowicach z nowym ambasadorem Austrii w RP, dr. Thomasem M. Buchsbaumem. W spotkaniu uczestniczyli także radca handlowy ambasady Ernest Kopp oraz konsul honorowy Andrzej Trombiński.

Ambasador Buchsbaum był żywo zainteresowany sprawami stowarzyszenia i podzielił się swoimi doświadczeniami z Austrii, gdzie tematyka praw mniejszości przez lata było jednym z tematów jego działalności.

W dniu 18 kwietnia 2014 został zarejestrowany Komitet Inicjatywy Ustawodawczej projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, który ma w 3 miesiące zebrać min. 100.000 podpisów pod projektem dopisania Ślązaków jako mniejszości etnicznej w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych.

Oznacza to, że do połowy lipca WSZYSCY, którym ta sprawa leży na sercu, mają szansę wesprzeć Ślązaków w ich staraniach o uwzględnienie ich grupy etnicznej w polskim prawodawstwie.

Prosimy by nas wsparli Polacy, którzy są świadomi, że wpisanie Ślązaków jako mniejszości etnicznej do polskiego ustawodawstwa, zwiąże tę grupę bardziej z Polską, jako pierwszym krajem który nadałby takie prawa.

Prosimy o wsparcie także przez każdego, kto uważa że w XXI wieku nowoczesne państwo nie powinno ingerować w tożsamość obywateli i odbierać im podstawowych praw człowieka, jak m.in. jest prawo do zrzeszania się. (wg postanowień Sądu Najwyższego takie prawo ma przysługiwać tylko członkom ustawowych mniejszości)

Prosimy także o wsparcie przez członków innych mniejszości narodowych i etnicznych zamieszkujących Polskę: Państwo najlepiej rozumiecie, jak ważne jest prawne uszanowanie własnej tożsamości. Wielu z Was także latami starało się o poszanowanie praw dla własnych mniejszości. Dzisiaj prosimy Was o wsparcie.

Akcję popierają organizacje wchodzące w skład Rady Górnośląskiej.

BEZ WASZEJ POMOCY NIE DAMY RADY!

Poniżej publikujemy do pobrania listy do zbierania podpisów oraz projekt proponowanych zmian w ustawie. Uwaga! Osoba zbierająca podpisy musi mieć przy sobie taki wzór zmiany w projekcie!

Pobierajcie, drukujcie i przygotujcie się do zbierania!

Lista do zbierania podpisów – wersja PDF

lub Lista do zbierania podpisów – wersja WORD

Projekt ustawy w PDF

Tutaj znajdą Państwo także UZASADNIENIE dla projektu ustawy autorstwa posła Marka Plury. Ten dokument nie jest wymagany przy zbieraniu podpisów, ale warto zapoznać się z argumentacją.

Potrzebujecie większej ilości list. Napiszcie do nas maila: slonzoki@gmail.com lub zadzwońcie: 693 953 661, a prześlemy Wam wydruki pocztą!

Zebrane listy można wysłać pocztą na adres: Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej, ul. Wodna 9, 46-045 Kotórz Mały.

Na co należy zwrócić uwagę!

1. W adresie należy koniecznie podać pełną nazwę miejscowości, a więc NIE dla K-ce, Mińsk Maz., Strzelce Op., Środa Śl. czy Grodziski Wlkp. – TAK dla Katowice, Mińsk Mazowiecki, Strzelce Opolskie, Środa Śląska czy Grodzisk Wielkopolski

2. Sprawdź, czy osoba podaje pełny numer PESEL – numer pesel składa się z 11 cyfr.

3. Osoby muszą podać też swoje pełne imię i nazwisko, nie wystarczy np. P. Długosz. Uwaga, jeśli używasz tylko jednego imienia, to wystarczy podać tylko jedno!

4. Wpisywać mogą się wszystkie osoby z miejscem zameldowania na terenie Polski, które w dniu 18 kwietnia 2014 ukończyły 18 lat.

Dobre praktyki:

1. Znajomy chce się podpisać na Twojej liście? Fajnie, ale LEPIEJ DAJ MU CZYSTĄ LISTĘ NIECH ZBIERZE PODPISY CAŁEJ RODZINY I SWOICH ZNAJOMYCH i taką listę Ci odda.

2. Od 22 kwietnia będzie można prowadzić też zbiórki w miejscach publicznych. Jeśli chcesz wystawić stolik na deptaku/placu/innym miejscu publicznym – NIE POTRZEBUJESZ ZEZWOLENIA! Wystarczy, że nie tarasujesz przejścia i możesz stać i prowadzić zbiórkę!

3. Liczy się KAŻDY POPRAWNY PODPIS! Nie trzeba przesyłać tylko pełnych list. Brakuje Ci na jakiejś liście kilku podpisów, nie obawiaj się jej przesłać. Mieszkasz poza Śląskiem? Zbierz podpisy w rodzinie i podeślij listę!

Przedstawiciele śląskich organizacji: Jerzy Gorzelik (Ruch Autonomii Śląska) i Piotr Długosz (Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej) w dniach 16-17 kwietnia wzięli udział w cyklu spotkań z członkami Parlamentu Europejskiego. Wizyta w Strassburgu poświęcona była kwestiom starań o uznanie śląskiej mniejszości etnicznej i śląskiego języka regionalnego. W dniu 16 kwietnia przedstawiciele RAŚ i SONŚ spotkali się z parlamentarzystami reprezentującymi frakcję Europejskiej Partii Ludowej: Laszlo Tökesem – posłem z ramienia Węgierskiej Unii Demokratycznej w Rumunii, legendarnego opozycjonisty antykomunistycznego, oraz Herbertem Dorfmannem z Południowotyrolskiej Partii Ludowej.

Drugi dzień rozpoczął się od spotkania ze współprzewodniczącym Zespołu międzypartyjnego ds. tradycyjnych mniejszości, wspólnot narodowych i języków regionalnych, François Alfonsi z Partii Narodu Korsykańskiego. F. Alfonsi chciał przed spotkaniem na forum Parlamentu Europejskiego zapoznać się z kwestiami śląskimi. Po przedstawieniu naszej sprawy zauważył, że zgodnie z logiką polskich władz, jego partia nie miałaby prawa być zarejestrowana, gdyż według prawa francuskiego Korsykańczycy tez nie są mniejszością narodową.
Głównym punktem w programie wizyty był udział w posiedzeniu wymienionego wcześniej Zespołu międzypartyjnego ds. tradycyjnych mniejszości. Ostatnie w tej kadencji spotkanie zespołu poświęcone było głównie zebraniu rekomendacji dla kolejnego składu Parlamentu Europejskiego. Po prezentacji Piotra Długosza i Jerzego Gorzelika posłowie uznali, że kwestia śląskiej tożsamości powinna stać się przedmiotem prac zespołu w kolejnej kadencji. Zdaniem Izaskun Bilbao Barandica z Baskijskiej Partii Narodowej (PNV – będącej członkiem frakcji Liberałów w PE) prace te powinny się zakończyć sformułowaniem wniosków, które przekazane zostaną Komisji Europejskiej oraz polskim władzom. Poseł CSU Bernd Posselt dopytywał także, czy dobrze rozumie, że Polska zakazuje prawa do zrzeszania się osobom z powodu wybranej przez nich nazwy stowarzyszenia, mimo iż nie idą za tym żadne przywileje przewidziane w polskim prawie dla mniejszości.

W posiedzeniu nie wzięli udział polscy członkowie zespołu, posłowie Ryszard Czarnecki, Tadeusz Cymański, Jacek Kurski, Janusz Wojciechowski i Paweł Kowal.

Za przygotowanie wizyty dziękujemy Bartłomiejowi Świderkowi.

W dniu 12 kwietnia 2014 r. odbyła się wycieczka zorganizowana przez chorzowskie koło Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej na czeska stronę Śląska.

Punktualnie o 7:00 wyruszyliśmy do pierwszego punktu Naszej wycieczki – było to muzeum w Krnovie. Po dotarciu na miejsce czekała nas mała niespodzianka – adres podany w Regulaminie Odznaki Górnośląskiej był błędny, gdyż tam znajdowała się tylko część administracyjna muzeum. Dzięki umiejętnością językowym uczestników imprezy udało nam się dotrzeć pod właściwy adres (Flemmichova Vila – Krnov Hlubčická 20). Drogę pokonaliśmy pieszo (ok. 15 min), dzięki temu mogliśmy zobaczyć piękny Krnovski rynek.

Kolejnym punktem programu było Muzeum Ziemi Śląskiej w Opawie – dotarliśmy tam ok. godz. 11:00.  Śląskie Muzeum Ziemskie jest symboliczną bramą do Śląska. Bogactwo zbiorów odzwierciedla szeroki zakres zainteresowań: od przyrody żywej i nieożywionej poprzez prehistorię, historię aż po historię sztuki, skupiając swoją uwagę przede wszystkim na obszarze historycznego Śląska, północnych i północno-wschodnich Moraw. Śląskie Muzeum Ziemskie jest instytucją budżetową Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej. Jest najstarszym muzeum publicznym na terytorium dzisiejszej Republiki Czeskiej, jego historia sięga roku 1814. Jednocześnie dzięki imponującym zbiorom około 2 400 000 okazów muzealnych plasuje się na trzecim miejscu w Republice Czeskiej.

Ostatnim punktem wycieczki był zamek w Ostrawie Śląskiej  (Slezskoostravský hrad). Mieliśmy duże szczęście wybierając się na wycieczkę 12.04, gdyż w tym dniu na zamku odbył się jarmark wielkanocny wraz z programem, rzemiosła artystycznego i sprzedaży produktów regionalnych.  Jako zwiedzający mogliśmy oglądać pokazy zwyczajów ludowych, nauka na drutach, sztukę malowania jaj lub rzeźbienie na kubkach. Na targach, znaleźć można była inspirację do dekoracji pisanek, wazonów, koszy.

Zaraz po zwiedzaniu zamku udaliśmy się na ul Stodolni w Ostrawie celem spożycia obiadu. Stodolni to nazwa ulicy. Przyjęło się już od jakiegoś czasu, że nazwy tej używa się w kontekście pewnego obszaru do którego zalicza się nie tylko samą ulicę Stodolni, która ma długość około 400m ale również pobliskie ulice. Kluby zlokalizowane są również na ulicach o nazwach: Nádražní, Škroupova, Janáčkova, Musorgského, Šubertova, Poděbradova, Pobialova, Masná, Porážková i czasami używają w danych adresowych – dla podkreślenia swoich związków ze Stodolni – dodatkowo określenia “areál Stodolní ulice” a więc w tłumaczeniu „obszar ulicy Stodolni”. Polacy z kolei często w kontekście tej ulicy czy też obszaru używają nazwę “Stodolnia” lub „Stodolna”. Należy zauważyć, iż spolszczenie tej nazwy nie ma żadnego uzasadnienia bo nazwa Stodolni jest nazwą własną i nie powinno się jej tłumaczyć ani odmieniać. Gdyby dodać długość samej ulicy Stodolni oraz w/w przylegające na odcinku na jakim występują tam kluby i inne miejsca rozrywki można by się pokusić o stwierdzenie że uliczny obszar, na którym odbywa się zabawa ma około 1 kilometra. Należy podkreślić, że „wiecznie żywa” ulica Ostrawy swe życie w weekendy zaczyna dopiero od godz. 18:00, przed tą godziną ulica jest praktycznie wymarła – otwarte są tutaj tylko 2 restauracje, pizzeria, kawiarnia i dwa bary.

W tym miejscu zrobiliśmy czas wolny dla uczestników imprezy. Jedni wycieczkowicze udali się  na ostrawski rynek podziwiać miejską architekturę, inni postanowili zrobić zakupy w pobliskim supermarkecie.

Zmęczeni po całym dniu zwiedzania miast po czeskiej stronie Śląska udaliśmy się w drogę powrotna do Polski, by ok. 19 dotrzeć do Chorzowa.

oprac. Adam Olesz