W Opolu i Dobrzeniu Wielkim zainaugurował Śląski Salon Kulturalny zorganizowany przez wydawnictwo Silesia Progress pod patronatem Stowarzyszenia Osób Narodowości i Ruchu Autonomii Śląska. Śląski Salon Kulturalny ma być cyklem co miesięcznych spotkań z znanymi osobistościami na tematy śląskiej kultury, literatury i historii.

Gościem pierwszego spotkania był Jerzy Ciurlok, znany prezenter radiowy i felietonista oraz satyryk (Kabaret Masztalskich). Zaprezentował swoją najnowszą książkę „ICH KSIĄŻĘCE WYSOKOŚCI” opisującą m.in.: dzieje książąt opolsko-raciborskich. Połączenie dziejów książąt wraz z przypomnieniem w pigułce historii Górnego Śląska w niezwykle przystępny sposób przybliżyło zebranym odległe dzieje regionu, które przekładają się jednak na tożsamość jej mieszkańców do dziś. Autora pytano, o to którego z książąt poleciłby na ciekawą lekcje historii wiedzy o regionie. J. Ciurlok zdecydowanie poleca postać Władysława Opolczyka, który nie ma dobrej prasy w polskiej historiografii, mimo iż był proponowany przez Ludwika Węgierskiego jako następca Kazimierza Wielkiego. Był to wybitny dyplomata, który w nagrodę został m.in. zarządcą Rusi Kijowskiej, czyli dzisiejszej Ukrainy. To od jego barw wielu historyków wywodzi obecne kolory flagi ukraińskiej. Przeciwko jego kandydaturze zbuntowała się jednak szlachta mało- i wielkopolska, gdyż dał się poznać na swoich ziemiach, jako władca który twardo egzekwował prawo, co kłóciło się z ówczesną mentalnością szlachecką.

Bardzo dobra frekwencja w Dobrzeniu Wielkim pozwala z optymizmem patrzeć na kolejne spotkania Śląskiego Salonu Kulturalnego

Tomasz Długosz, 24.02.2015

Z okazji Dnia Mowy Ojczystej ukazała się pod patronatem Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej druga część przygód „Kōmisorza Hanusika” autorstwa Marcina Melona.

Kōmisorz Hanusik zaś je dran!

Jeszcze chytrzyjszy, jeszcze bardzij wyzgerny!

Ino lepij, coby tejla już nie słepoł.

Drugo tajla „Kōmisorza Hanusika” je fertich. Jak żeście czytali piyrszo tajla, to… terozki wszysko bydzie blank inakszyj. Akcja dzieje sie piynć lot niyskorzyj po „Srogij Chaji”, ô keryj żeście czytali w piyrszyj tajli. Ślōnzoki majōm zakozane ôsprawiać po ślōnsku, „Czorne Ancugi” ino cichtujōm na roztomajte stworoki. A Hanusik? Hanusik już niy robi za policaja… Wtynczos ftoś zabijo uwożanego śpiywoka. A komuś na wiyrchu fest sie rozchodzi ô to, co by policaje niy wyerklerowali, fto go zabił.

Dalsze losy Kōmisorza Hanusika autorstwa Marcina Melona, laureata II miejsca na śląską jednoaktówkę z 2013 roku. Pierwsza część w wersji drukowanej była w samym tylko 2014 roku wznawiana trzykrotnie! Losy Kōmisorza Hanusika wystawia kilka grup teatralnych.

Okładka przygotował tradycyjnie Jarek Kassner.

Przypominōmy co Światowy Dziyń Jynzyka Ôjczystego je to świynto, co trefi kŏżdy rok 21 lutego. Zostało ōne ôbrane ôd UNESCO 17 listopada 1999 i mŏ przipōminać nōm, co sie zdarziło w Bangladeszu, kaj w 1952 roku zabiyli piynć sztudyntōw na demōnstracyji, co dōmŏgali sie uznaniŏ jynzyka byngalskigo za jynzyk urzyndowy. Podle UNESCO praje połowa z 6000 jynzykōw świata może sie stracić za 2-3 pokolynia. Ôd 1950 przestało być używane 250 jynzykōw. Miyndzynarodowy Dziyń Jynzyka Ôjczystego je po to, co by pōmōc chrōnić ta roztomajntość jynzykowõ, tã erbowiznã kulturowõ.

20 lutego w siedzibie mysłowickiego koła SONŚ odbyło się spotkanie Rady Prezesów Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej.

Ustalono na nim datę Walnego Zebrania Delegatów, które odbędzie się 21 marca.

Najważniejszym punktem Walnego zebrania będzie wybór nowych władz Stowarzyszenia, gdyż dotychczasowy Zarząd Główny zaproponował skrócenie swojej kadencji i wybór nowych władz, tak aby były w nim reprezentowane osoby z większej ilości kół terenowych.

Na rynku wydawniczym ukazała się kolejna pozycja po śląsku z patronatem Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej. Tym razem to „Filozofjo po ślōnsku” Marcina Kika.

„Filozofjo po ślōnsku, czyli heft do historje filozofje Dziadka Kika” to podróż przez dzieje filozofii światowej napisane ze śląskiej perspektywy:

Tyn heft niy jest tak ruby jak niywtore buchy, ale to jest heft, w kerym wjela ciykawygo i ważnygo możno znolyź… I to żech tam znoloz dlo siebje. Ale najsamprzōd musza pedzieć, że jest to heft, w kerym dziadek szukoł som siebje i chcioł sie dowjedzieć czegoś ô sobje samym i śwjecie, w kerym –szczynśliwje lub niy, jak sie to wto forszteluje – prziszło mu żyć. A napisane na niym było „Filozofjo” – prawje jak heft do jakigoś przedmjotu we szkole.

Wstęp dr hab. Jacek Surzyn:

„Autor przeprowadza czytelnika przez historię filozofii, opowiada ją po śląsku, pewnym siebie głosem zatrzymując go tam, gdzie trzeba na chwilę przystanąć. Jest to historia nie w sensie faktograficznym, ale historia jako proces rozwoju problematyki filozoficznej, to znaczy jest to wędrówka przez odpowiedzi na najważniejsze i podstawowe filozoficzne pytania.”

Autor, Marcin Kik, urodził się w Piekarach Śląskich. Jest doktorem nauk humanistycznych, zawodowo związanym z branżą IT i coachingiem. Nieustannie określa swoją tożsamość, poszukując jej śląskich źródeł i wartości. Miłośnik gór i aktywnego spędzania wolnego czasu. Razem z żoną Agnieszką mieszka w Piekarach Śląskich.

Strony: 257

Książkę można nabyć na stronie wydawcy lub w wybranych księgarniach na Śląsku.

Wczoraj dotarło do nas postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 9 stycznia 2015 roku o rozwiązaniu Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej.

Czytając uzasadnienie mamy wrażenie, że każda kolejne negatywna decyzja od 1997 (pierwszych prób rejestracji ZLNŚ) to zaostrzenie postępowania organów państwa polskiego wobec osób narodowości śląskiej. Tym razem dowiadujemy się, że nawet jak zostaniemy uznani jako mniejszość etniczna, to nie będziemy mieć prawa do naszego stowarzyszenia! Poniżej wklejamy pełną treść. Na dniach przygotujemy odwołanie, które także udostępnimy na naszych stronach.

Członkowie Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej brali udział w upamiętnieniach Ofiar Tragedii Górnośląskiej, zarówno na Zgodzie i w Łambinowicach, jak także w licznych lokalnych uroczystościach.

Na Zgodzie SONŚ reprezentowała m.in. Ewa Sprus (członek Zarządu Głównego) oraz europoseł Marek Plura jak i przedstawiciele wielu kół terenowych. Natomiast w Łambinowicach SONŚ reprezentował wiceprezes Wojciech Glensk.

Na rynku wydawniczym pojawił się kolejny e-book pod patronatem naszego Stowarzyszenia.

Tym razem w formie elektronicznej można nabyć „Kōmisorza Hanusika” Marcina Melona, czyli najpopularniejszą książkę pod naszym patronatem w roku 2014.

„Kōmisorz Hanusik” to pierwsza kryminalna komedia w języku śląskim.

W lutym br. ukażą się dalsze losy Achima Hanusika. Będziemy o tym informować.

Obchody dnia Ofiar Tragedii Śląskiej we Wrocławiu

W dniu 24 stycznia także we Wrocławiu uczczono ofiary Tragedii Śląskiej. Poniżej tekst przemówienia wygłoszonego pod Pomnikiem Wspólnej Pamięci w Parku Grabiszyńskim.

Obchody Tragedii Śląskiej we Wrocławiu

Witam was przyjaciele ze Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej  pod Pomnikiem Wspólnej Pamięci, zgromadzonych po to, aby oddać cześć ofiarom katastrofy jaka spotkała Śląsk i mieszkańców Górnej i Dolnej części Śląska pomiędzy rokiem 1945-1948. Dzisiejsza rocznica stała się krwawą cezurą w historii Krainy nad Odrą. Niezliczona liczba osób została skazana na śmierć, gwałty, wywózki na Syberię wypędzenie ze swojej małej Ojczyzny i konieczność zamieszkania w ziemi sobie nieznanej i obcej.

Bo trzeba powiedzieć, że tragedia dotknęła też tych ludzi, którzy opuszczali swoją ojcowiznę na wschodzie i musieli zaludnić tu na zachodzie ziemie nieznanego im Śląska.  Była to wielka ludzka tragedia.  Jedni i drudzy zostawiali swój dobytek życia, swoją ojcowiznę i musieli zasiedlać obce im ziemie, których nie znali i które były im całkowicie obce.

Byli tacy, którzy zamarzli z zimna, byli tacy, których zakatowali oprawcy, byli i tacy, którzy umarli z głodu, od tyfusu. Nie traktowano ich jak ludzi. Im wszystkim chcemy oddać cześć i pamięć, my uważający się za ich potomków. Domagamy się upamiętnienia miejsc Tragedii Śląskiej oraz tych osób, które tej tragedii zaznały. My jako potomkowie tych osób domagamy się tego.

Dzisiaj po raz drugi obchodzimy rocznicę razem na Górnej i Dolnej części Śląska. Mamy nadzieję, że będzie już tak zawsze i stanie się tradycją również na Dolnej części Śląska a nie tylko na Górnej części Śląska. Przede wszystkim trzeba w szeregu stanąć aby przypomnieć te dni na bratnich terenach Śląska bo to się należy naszym dziadkom i ojcom, a także naszym dzieciom. Cześć wszystkim Ślązakom z Górnej i Dolnej części Śląska którzy oddali swoje życie podczas tragedii Śląskiej od 1945 do 1948.

My jako ich potomkowie oddajemy im cześć i pamięć. Miejscami pamięci są Zgoda, Łambinowice, Wrocław, Żagań, Legnica, Lubań, Lubin, Krzystkowice, Sieniawka, Świętoszów, a również te miejsca które nie są nam znane albo są zapomniane. Jeńcy z tych obozów byli kierowani do pracy w nieludzkich warunkach w polskich hutach i kopalniach węgla kamiennego, a także wywożeni na Syberię skąd wielu nie wróciło.

Przyszła mi do głowy myśl, żeby stworzyć wspólną komisję dla Górnej i Dolnej części Śląska, która by zajmowała się odnajdywaniem tych miejsc Pamięci oraz aby stworzyć listę osób, które zginęli i upamiętnić je w jakiś sposób. Można też powiedzieć, że Tragedia Śląska nie skończyła się w 1948 r. ale trwa po dzień dzisiejszy. Bo mieszkańcy Śląska opuszczają swoją ukochaną ziemię za kawałkiem chleba, zamykane i sprzedawane są kopalnie oraz zakłady pracy przez złe gospodarowanie przez Władze Rzeczy Pospolitej i Dyrektorów tych kopalń i innych zakładów pracy.

Człowiek jest traktowany jak przedmiot a nie podmiot, jest deptana godność Osoby Ludzkiej a nie Dewastowane jest nasze dziedzictwo, byliśmy i jesteśmy polonizowani. Jesteśmy nie uznawani przez Państwo Polskie, Sądy i Władze Państwa Polskiego łamią Konstytucję RP w której to Konstytucji mamy zagwarantowane o wolności zrzeszania się i powstawaniu Stowarzyszeń.

Nasze zabytki kulturowe i językowe są dewastowane, na Dolnej części Śląska język  i kultura śląska należy do języków wymarłych i tylko w niektórych miejscach Dolnej części Śląska został zachowany ten język i kultura. Należy zrobić wszystko aby nie dopuścić do kolejnej katastrofy czyli wymarcia całkowicie naszej kultury, tradycji i języka i gdzie tylko można należy ją zachować i stworzyć takie warunki, aby w miarę możliwości przywrócić ją – takie jest nasze zadanie.

A Polski Rząd, Prezydent oraz Państwo Polskie jest ślepe na ten fakt, domagamy się rzetelności i prawa dla nas, aby nasze dziedzictwo zostało ocalone i przetrwało. Jesteśmy to winni naszym Dziadkom, Rodzicom oraz naszym dzieciom. Musimy walczyć o swoje. W dalszym ciągu we Wrocławiu było nas mało, na Obchodach Tragedii Śląskiej. Mamy nadzieję, że w kolejnych latach będzie nas więcej i że stanie się to także tradycją Dolnej części  Śląska.

Sebastian Donat

Wrocławskie Koło Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej

Wiele osób pyta co dalej ze Stowarzyszeniem Osób Narodowości Śląskiej po styczniowej decyzji Sądu Rejonowego?

Przypomnijmy: 9 stycznia sąd wydał decyzję o rozwiązaniu stowarzyszenia i nałożył na członków Zarządu Głównego jego likwidację.

Po zapoznaniu się z wytycznymi Prawa o stowarzyszeniach okazało się, że Zarząd Główny ma co najmniej rok czasu na likwidację organizacji. Co to oznacza? Posiadając tak liczne koła terenowe, które posiadają wynajęte lokale i zaciągnięte zobowiązania, nie jesteśmy w stanie do końca 2015 roku przeprowadzić likwidacji.

W międzyczasie wystąpiliśmy do Sądu Rejonowego o pisemne uzasadnienie wyroku w celu złożenie odwołania od w/w decyzji.

Rok 2015 wykorzystamy także na szersze wyjście z problemami wokół naszego Stowarzyszenia na poziom europejski. Na Walnym Zebraniu Delegatów przygotujemy także alternatywne plany działania, będąc w pełni świadomi, że tematyki narodowości śląskiej nie da się zamieść pod stół decyzjami sądów.

Najbliższe dni to w większości miejscowości Górnego Śląska wspomnienie tragicznych wydarzeń sprzed 70 lat, czyli wkroczenia Armii Czerwonej wraz z przesuwającym się frontem II wojny światowej. Nie zapomnijmy o ofiarach terroru tamtych dni jak i kolejnych miesięcy nowej rzeczywistości. W wielu miejscach organizowane są już upamiętnienia, jak choćby Marsz na Zgodę, nabożeństwo w Łambinowicach, liczne msze w poszczególnych miejscowościach. Apelujemy o udział w tych uroczystościach, prosząc jednocześnie o zapalenie symbolicznych zniczy w Waszych rodzinnych miejscowościach w dniu przejścia frontu. Jesteśmy to naszym przodkom winni.