Dr hab. Tomasz Kamusella

Reader in Modern History

University of St Andrews

W roku 1997 polskie sądy zdelegalizowały Związek Ludności Narodowości Śląskiej (ZLNŚ). Od roku 2013 sądy te, na wniosek prokuratury opolskiej, bezwzględnie dążą do delegalizacji Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej (SONŚ). W czwartek 18 czerwca 2015 roku sąd okręgowy w Opolu oddalił apelację SONŚ i podtrzymał decyzję opolskiego sądu rejonowego, który w styczniu 2015 roku nakazał rozwiązanie SONŚ. Europejski Trybunał Praw Człowieka, który podtrzymał polską decyzję delegalizacji ZLNŚ w wyrokach z 2001 i 2004 roku, apelował o dialog władz ze Ślązakami. W 2003 roku, ONZetowski Komitet do Spraw Likwidacji Dyskryminacji Rasowej skrytykował Polskę za fałszerstwa spisowe (irregularities) z roku 2002, głównie w zakresie uniemożliwiania podawania narodowości śląskiej, tj. przynależności do narodu śląskiego.

W spisie z 2011 roku, uniknięto takich fałszerstw, dlatego wiemy, że w Polsce mieszka 850 tysięcy Ślązaków, spośród których 550 tysięcy posługuje się na co dzień językiem śląskim. Pomimo nieprzerwanego milczenia organów państwa polskiego w zakresie zalecanego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka dialogu ze Ślązakami, wydawało się że cichą odpowiedzią na zalecenie Trybunału było zarejestrowanie SONŚ w tymże spisowym roku 2011. Ze swej strony, SONŚ, w ramach zalecanego dialogu, zrezygnował w statucie ze stawania do wyborów parlamentarnych.

Jednak wkrótce się okazało, że nie było żadnego „cichego dialogu” państwa ze Ślązakami. Państwo fałszuje wyniki spisu z 2011 roku, reinterpretując deklaracje narodowości śląskiej jako deklaracje narodowości polskiej, co w przyszłości zapewne spowoduje kolejną reprymendę ze strony ONZ. Ponadto, o czym pisałem powyżej, polskie sądy – podobnie jak to było wcześniej w przypadku ZLNŚ – dążą do delegalizacji SONŚ.

O ile nie dzieje się to w sprzeczności z literą polskiego praw, to na pewno z jego duchem, jeśli wolno mi posłużyć się tą metaforą. Prawo to instrument regulacji stosunków między obywatelami i ich grupami w państwie. I jak to bywa z instrumentem sam z siebie nic nie może. Dopiero instytucje i uprawnieni ku temu funkcjonariusze państwa (tj. sędziowie) mogą zastosować prawo poprzez jego interpretację w konkretnej sytuacji. A instrument można stosować zgodnie z jego przeznaczeniem, lub nie. W przypadku delegalizacji SONŚ polskie prawo jest stosowane na tą drugą modłę. Polska konstytucja gwarantuje poszanowanie i ochronę mniejszości narodowych i etnicznych. Ponadto w preambule, dokument ten odwołuje się do najlepszych tradycji Pierwszej oraz Drugiej Rzeczypospolitej. Jedną z takowych tradycji było poszanowanie wielokulturowości i wielojęzyczności oraz tolerancja dla odmienności religijnej.

Wartości te są uporczywie naruszane przez państwo polskie w stosunku do Ślązaków, obywateli RP o śląskiej narodowości, którzy po upadku komunizmu stali się największą mniejszością narodową w wolnej i demokratycznej Polsce. Oczywiście ta dumna kwalifikacja „wolna i demokratyczna” brzmi ironicznie – o ile nie zgoła fałszywie – w uchu Ślązaka.

Zastanawia dlaczego administracja państwa polskiego oraz elity polityczne nią kierujące stosują polskie prawo wbrew niemu samemu, tylko po to aby zaprzeczyć istnieniu Ślązaków oraz odmówić im podmiotowości politycznej. Wnioskując na podstawie zachowania tejże administracji i elit względem Ślązaków można wysnuć następujące wnioski. Otóż Trzecia RP, pomimo preambułowych deklaracji, najściślej i najszerzej odwołuje się do tradycji PRLu, tradycji, które w oficjalnym dyskursie poważa się za „złe i niegodne”, bowiem związane z sowieckim zniewoleniem Polski po II wojnie światowej.

Jedną z tych PRLowskich tradycji była konieczność nieustannego pogłębiania etnicznojęzykowej jednolitości komunistycznej Polski. Utrzymywano wtedy, że w PRLu nie było żadnych mniejszości nardowych, jako że członkowie tychże – według oficjalnych źródeł – nie przekraczały jednego procenta ludności. W dzisiejszej Polsce ta polityczna zasada „jednego procenta”, pomimo demokratyzacji po roku 1989, zda się wciąż obowiązywać. Nie twierdzę, że zasada ta jest gdziekolwiek zapisana, lecz jej zastosowanie stworzyło PRL tym czym był. A postkomunistyczna Polska – czy się tego chce czy nie – w swym demograficznym i kulturowym kształcie jest prostą kontynuuacją PRLu, a w dużym stopniu także na polu polityki i dyskursu intelektualnego.

Mówiąc bardziej obrazowo, PRL kształtował Polaków przez półwiecze, a III RP dopiero od ćwierćwiecza. W tym także dzisiejszych prokuratorów, sędziów oraz polityków. W większości przypadków przyjmują oni – w raczej nieuświadomiony sposób – etnicznojęzykową jednorodność Polski za złoty wzorzec polskości, tym samym myląc PRL z II RP bądź Rzecząpospolitą Polski i Litwy. Mienią się demokratami i liberałami, lecz politycznie w zakresie organizacji państwowości najbliżej im do nacjonałkomunistów (tj. narodowych komunistów), którzy zarządzali PRLem zwłaszcza po roku 1956.

Ani Ślązaków, ani ich organizacji, ani języka śląskiego w wolnej i demokratcznej Polsce nie może być, bowiem Ślązacy byliby największą mniejszością narodową w tym kraju, a ich język byłby drugim największym w Polsce po samej polszczyźnie. Podług ostatniego spisu Ślązacy to dobrze ponad dwa procent ludności Polski, a osoby mówiące po śląsku to prawie dwa procent. Czyli – z punktu widzenia zasady jednego procenta dopuszczalnej odmienności – o wiele za dużo, o dwa razy za wiele.

St Andrews

19 czerwca 2015 roku

OŚWIADCZENIE

   W związku z niekorzystną dla naszego Stowarzyszenia decyzją sądu informujemy, że nadal konsekwentnie będziemy dochodzić swoich racji w zgodzie z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej. Pragniemy też nadmienić, że wyrok ten nie jest dla nas w najmniejszym stopniu zaskoczeniem, gdyż wpisuje się w ciąg poczynań o charakterze politycznym a nie czysto prawnym. Są to decyzje ferowane na polityczne zamówienie rządzących, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP tak co do wolności zrzeszania się obywateli, jak i swobody określania własnej tożsamości.

Decyzję dzisiejszą, tak jak poprzednie – począwszy od orzeczenia Sądu Najwyższego RP w naszej sprawie, uważamy za jawnie łamiące Ustawę o Mniejszościach Narodowych i Etnicznych oraz Języku Regionalnym a nawet sprzeczne z wiedzą, nauczaną już w szkole podstawowej. W kwestii narodowości śląskiej i prawa zrzeszania się osób uznających się za Naród Śląski wypowiedziały się dwie wybitne specjalistki w dziedzinie prawa: prof. dr hab. Anna Michalska z Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, oraz dr Renata Hliwa z Instytutu Nauk Prawnych PAN; w ekspertyzie z lipca 1997 roku. Powstała ona dla ówczesnego prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego i w oparciu o wnikliwą analizę aktów normatywnych, jednoznacznie wskazywała na bezprawność ograniczania prawa Ślązaków do samookreślenia i zrzeszania się pod jakąkolwiek nazwą, to samookreślenie afirmującą. Być może ze względu na niepozostawiającą żadnych wątpliwości, pozytywną dla naszej mniejszości ocenę stanu prawnego, ekspertyza ta nigdy nie została upubliczniona, choć nie posiadała klauzuli tajności. Dopiero ostatnio udało nam się ją poznać, co dodatkowo utwierdza nas w pewności własnych racji. Każe to także uważać, że skoro jesteśmy grupą obywateli do której nie mają zastosowania prawa obowiązujące w państwie, zostaliśmy przez rządzących tym państwem skazani na rolę obywateli podrzędnej kategorii. Pełni praw obywatelskich pozbawiane są osoby skazane za przestępstwa. Pozbawiane jej są prawomocnymi wyrokami sądowymi. Nie wiemy kiedy i za co nasza społeczność została części swoich praw obywatelskich pozbawiona. Będziemy się starali tego dowiedzieć i dowieść, że uczyniono to bezprawnie. Mamy pełną świadomość, że czeka nas jeszcze długotrwały wysiłek na tej drodze.

Jednocześnie informujemy, że nasze Stowarzyszenie nadal działa w oparciu o przysługujące nam prawa i że wszelkie podjęte a także dopiero zaplanowane działania są i będą kontynuowane ku pożytkowi naszych członków, lokalnych społeczności i społeczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej.

Piotr Długosz                                                           Jerzy Ciurlok

Przewodniczący SONŚ                                              Rzecznik SONŚ

W dniu 11 czerwca w Opolu odbyło się posiedzenie Sądu Okręgowego, w którym rozpatrywano postanowienie sądu pierwszej instancji, który nakazuje rozwiązać Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej.

Pełnomocnik Stowarzyszenia mecenas Józef Fox przedłożył do materiału dowodowego ekspertyzę, jaka już w roku 1997 została przygotowana na zlecenie Biura Prawnego Kancelarii Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. Dokument został przygotowany przez naukowców Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Polskiej Akademii Nauk.

Konkluzje ekspertyzy jednoznacznie pokazują, że już w roku 1997 nie było prawnych przeszkód do rejestracji stowarzyszenia z nazwą NARODOWOŚĆ ŚLĄSKA. Jednak ta pozytywna dla Ślązaków ekspertyza nie została upubliczniona.

Sąd Okręgowy w Opolu zarządził tygodniową przerwę na zapoznanie się z materiałem. Decyzja zostanie ogłoszona w dniu 18 czerwca 2015.

Silezjanistyka, nie zaprzepaśćmy unikalnej szansy

Tomasz Kamusella

Reader in Modern History

University of St Andrews

Szkocja, Wielka Brytania

Pod koniec kwietnia 2015 roku Facebook udostępnił użytkownikom interfejs w języku śląskim. W marcu tego roku Samsung wprowadził do sprzedaży komórki z menu po śląsku. Od końca pierwszej dekady XXI stulecia ukazuje się rocznie około 20 nowych tytułów książek w pełni lub częściowo śląskojęzycznych. Większość z nich jest wydawana przez Ślōnsko Nacyjno Ôficyno (Narodową Oficynę Śląską) z Zabrza, do której w ciągu ostatnich lat dołączyło SONŚ (Stŏwarzyszyniy Ôsobōw Narodowości Ślōnskij) jako kolejny wydawca publikacji po śląsku. Prawie wszystkie te książki publikuje się w standardowym zapisie śląszczyzny (tj. ślabikŏrzowym szrajbōnku), w tym wydano też dwa elementarze tego języka. Od roku 2007 Ślōnsko Nacyjno Ôficyno wydaje pierwsze w historii czasopismo częściowo w języku śląskim, Ślůnsko Nacyjo. W tymże samym roku doszło do międzynarodowego uznania śląszczyzny jako języka, poprzez nadanie jej kodu szl w ramach międzynarodowego standardu ISO693-3. A rok później, w 2008 roku, ruszyła śląskojęzyczna Wikipedia, czyli Ślůnsko Wikipedyjo. W tym samym czasie na rynku ukazało się parę obszernych słowników języka śląskiego, w tym największy trzytomowy Zbornik polsko-ślůnski (Słownik polsko-śląski, 2007-10). Od bez mała dekady po śląsku ukazuje się wiele artykułów i blogów na internecie. W owym języku gorąco dyskutuje się na forach gazet lokalnych i regionalnych (np. Dziennik Zachodni) oraz krajowych (np. Gazeta Wyborcza). W sieci lokalne stacje radiowe i telewizyjne nadają programy po śląsku, a na youtube’ie zawiesza się coraz więcej mniej lub bardziej profesjonalnie zrobionych teledysków i krótkich filmów. Businessom trudno nie zauważyć tego trendu. W Górnym Śląsku restauracje obok menu po polsku, angielsku i niemiecku, coraz częściej oferują jadłospisy po śląsku. W roku 2013, dość spektakularnie, w samolotach linii lotniczych Bingo Airways, wprowadzono instrukcję bezpieczeństwa oraz usługi prowadzone po śląsku, obok polskiego i angielszczyzny. A od roku 2014, w ramach projektu „Przeciwdziałanie miękkiej dyskryminacji osób mówiących po śląsku”, finansowanego z funduszu europejskich organizacja Pro Loquela Silesiana prowadzi akcję uświadamiającą „Poradzisz? Gŏdej!”. W jej ramach spoty filmowe i billboardy namawiają do używania języka śląskiego we wszystkich sferach życia w Górnym Śląsku, na równi z polszczyzną: w sklepie, w banku, na poczcie, czy w urzędzie.

W ostatnim spisie powszechnym (z roku 2011) okazało się, że językiem śląskim posługuje się na co dzień ponad pół miliona osób. A w największych jak dotychczas badaniach ankietowych Mniejszości Niemieckiej w Górnym Śląsku, przeprowadzonych przez University of Osaka z Japonii, okazało się, że po półwieczu komunistycznego zwalczania niemczyzny na Opolszczyźnie, pierwszym językiem domowym górnośląskich Niemców jest właśnie śląszczyzna. Ktoś powie, to mały język. Może i tak, ale dwa oficjalne języki Unii Europejskiej mają o wiele mniej osób, które się w nich zwyczajowo porozumiewają, tj. maltański i irlandzki, z odpowiednio, 350 tysiącami oraz 17 tysiącami użytkowników. Po irlandzku, który jest jedynym narodowym i pierwszym oficjalnym językiem Irlandii, wydaje się zaledwie 20 tytułów książek (które nie są podręcznikami szkolnymi) rocznie. Czyli tyle samo co po śląsku. Tylko że cała produkcja książkowa w języku śląskim jest w pełni finansowana przez samych Ślązaków, bez żadnej pomocy ze strony państwa, odmiennie niż to się dzieje w przypadku wydawnictw irlandzkojęzycznych w Irlandii. Ale przecież te ponad pół miliona osób śląskojęzycznych płaci podatki, a Polska jest demokratycznym państwem, konstytucyjnie gwarantującym równość wszystkich obywateli oraz zakazującym jakiejkolwiek dyskryminacji z powodów różnic językowych, etnicznych czy religijnych. Stąd zdawałoby się, że już od dawna język śląski winien być jednym z przedmiotów w szkołach górnośląskich, a państwo za podatki Ślązaków winno dotować wydawanie podręczników, książek i czasopism po śląsku, jak i produkcję radiową, telewizyjna oraz filmową w tymże języku.

Jednak wbrew powyżej opisanej rzeczywistości i zapotrzebowaniu społecznemu, wbrew wynikom spisu, wbrew uznaniu śląszczyzny jako języka w świecie, wbrew zasadom demokracji oraz swobodom obywatelskim, polska administracja państwowa utrzymuje, również wbrew faktom i zdrowemu rozsądkowi, że nie istnieje zarówno język śląski jak i sami Ślązacy (czyli wedle wyników powyżej wspomnianego spisu, największa mniejszość narodowa współczesnej Polski). Najsmutniejsze jest to, że elity intelektualne Górnego Śląska zdają się ściśle podążać za chorągwią tego politycznie (czytaj: nacjonalistycznie i ksenofobicznie) uwarunkowanego dogmatu, pomimo konstytucyjnie zagwarantowanej wolności badań naukowych i tradycji autonomii uniwersytetów, które prawnie usankcjonowano właśnie po to, aby umożliwić naukowcom wybiegać w przyszłość i sięgać spojrzeniem dalej niż nakazują ograniczenia ideologiczne rządzące polityka dnia bieżącego. Tytuł profesora zobowiązuje, z łaciny termin ten oznacza „osobę głoszącą prawdę”, nawet – a zwłaszcza – jeśli prawda ta okazuje się niewygodna i niechciana. Tylko w ten sposób można przełamywać tabu i stereotypy, dokonywać odkryć. Inaczej wciąż by nauczano w szkole, że ziemia jest płaska a słońce krąży wokół niej.

Naukowcy i uczelnie górnośląskie nie wywiązują się z tego obowiązku badawczo-społecznego. Ponownie (jak wcześniej za komunizmu) zawodzą mieszkańców Górnego Śląska, ślepo podążając za żądaniami władzy centralnej, niepomni etosu nauki, temu że mają służyć radą i wiedzą mieszkańcom regionu, oraz że ich rolą wypowiadać na głos to o czym władza woli milczeć, a także podejmować na te tematy dogłębną i konstruktywną dyskusję. Bez otwartej dyskusji o otaczającej nas rzeczywistości, demokracja to pusty frazes, prowadzący w stronę „demokracji sterowanej” (managed democracy), jaką się uprawia w postkomunistycznej Rosji, a od niedawana w Węgrzech. W latach 1996-2004 na Uniwersytecie Opolskim wydano 14 tomów w serii „Najnowsze Dzieje Języków Słowiańskich”, w tym tomy poświęcone językowi kaszubskiemu (2001) oraz rusińskiemu. Ten pierwszy uznano oficjalnie za język w Polsce dopiero w roku 2005, a tego drugiego do dziś nie poważa się jeszcze za język w Ukrainie. Na tym polu naukowcy górnośląscy wykonali pionierską, prekursorską pracę. Lecz jak widać z omawianego tu przykładu śląszczyzny, często nie zauważa się tego co najbliższe, i pod samym nosem. W serii znalazło się miejsce na język serbołużycki (1998), którym na co dzień nie posługuje się we wschodnich Niemczech więcej niż 3 tysiące osób, ale już nie na język śląski, który rozbrzmiewa po całej Opolszczyźnie, za pewnym wyjątkiem samego Opola. Wydawany od roku 2000 w Instytucie Śląskim w Opolu wielotomowy zbiorczy słownik całości słownictwa języka śląskiego zanotowanego w piśmie i podczas badań etnograficznych w wieku XIX i XX, aby mógł ujrzeć światło dzienne musiał zostać opatrzony dosyć obraźliwym tytułem Słownika gwar śląskich, choć słowo „gwara” ma wiele negatywnych konotacji, a w tym znaczeniu winno się stosować termin „dialekt”.

Większe zainteresowanie i zrozumienie dla kwestii języka śląskiego wykazują międzynarodowe organizacje bądź korporacje utrzymujące, obsługujące i rozwijające cyberprzestrzeń, oraz naukowcy za granicami Polski. Pierwszy obszerny artykuł poświęcony tematyce języka śląskiego ukazał się w jednym z najważniejszych czasopism slawistycznych Welt der Slaven (numer 1, tom 58) w roku 2013. Tak więc ze silezjanistyką (czyli filologią języka śląskiego) może być tak jak onegdaj ze slawistyką. Pierwsze katedry języków słowiańskich utworzono na przełomie wieku XVIII i XIX na uniwersytetach niemieckojęzycznych, głównie na ziemiach Habsburgów, a dopiero później w krajach słowiańskojęzycznych. Nie zdziwię się, kiedy pierwsza katedra silezjanistyki nie powstanie w Opolu czy w Katowicach, lecz w USA lub Austrii. Będzie to kolejna zaprzepaszczona szansa korzystania z i promowania tego co najlepsze, najciekawsze i wielokulturowe w naszym regionie, hajmacie, domu wszystkich mieszkańców Górnego Śląska.

Kreślono w St Andrews

3 maja 2015 roku

w dniu święta pierwszej

polskiej i europejskiej Konstytucji.

Ten tytuł zobowiązuje, także i

w Górnym Śląsku

25 kwietnia 2015 zmarła Helena Buchner. Była autorką pięciu znanych Ślązakom powieści „Hanyska”, „Dzieci Hanyski”, „Ciotka Flora”, „Dziewczyny z Koziej Górki”, „Opowiastki znad Brynicy”

29 Kwietnia 2015 odbył się w Jełowej pogrzeb na którym pojawiła się delegacja z SONŚ, która złożyła wieniec na grobie zasłużonej dla śląskiej kultury pisarki.

Spokojnyj, radosnyj Wielkij Nocy!

„Poszanowanie praw mniejszości jako fundament wykorzystania przez region różnorodności etnicznej”, pod takim tytułem odbyła się konferencja popularno-naukowa która miała miejsce 25 marca w Sali Herbowej Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Konferencja ta była regionalnym elementem ogólnopolskiej kampanii promującej używanie języków mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego pt. „Języki mniejszościowe oraz język regionalny naszym wspólnym bogactwem”, realizowanej przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji.

Na konferencji wystąpili prof. dr hab. Romuald Jończy który omawiał utylitarny wymiar różnorodności etnicznej regionu. W swoim wystąpieniu skupił się wyłącznie na wpływie ludności autochtonicznej pochodzenia niemieckiego oraz organizacji mniejszości niemieckiej na regionalny rozwój społeczno-gospodarczy regionu. Kwestia ludności rodzimej była okrojona wyłącznie do emigracji zarobkowej i podwójnych obywatelstw mieszkańców Śląska.
Rafał Bartek w swoim wystąpieniu również skupił się na Mniejszości Niemieckiej zamieszkującej województwo opolskie.
Z kolejnym referatem wystąpił dr Marek Mazurkiewicz, Pełnomocnik Wojewody Opolskiego ds. Mniejszości Narodowych i Etnicznych. W swojej prelekcji skupił się na regionalnych uwarunkowaniach i specyfice polskiej polityki wobec mniejszości narodowych i etnicznych na przykładzie województwa opolskiego. Raport ten bazując na danych GUS ujął kilkanaście, nawet najbardziej marginalnych mniejszości narodowych i etnicznych zamieszkujących nasz region ale pomijał największą grupę, czyli osoby deklarujące przynależność do śląskiej grupy etnicznej. Śląska ludność etniczna nie została nawet małym słowem wspomniana, choćby w kontekście prób wpisania jej do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych.
Kolejnym punktem konferencji było wystąpienie dra Piotra Pałysa, który mówił o społeczności Serbołużyczan w Niemczech.
Po wystąpieniach była przewidziana dyskusja i możliwość zabrania głosu przez obecnych na sali. Głos zabrał jako jedyny nasz przedstawiciel Wojciech Glensk, który zapytał dlaczego na konferencji mówimy o Serbołużyczanach, którzy nie mają związku z regionem a pomijamy najistotniejszą grupę, czyli etnicznych Ślązaków. Zapytał również dlaczego w danych przedstawionych przez dr. Mazurkiewicza nie pojawiła się nawet mała wzmianka o liczbie deklaracji narodowości śląskiej, choć z wiadomych względów systemowo etniczni Ślązacy nie są uznani w polskim prawie, ale ze względów rzetelności warto o nich wspomnieć.
Dr Mazurkiewicz tłumaczył że wszystko jest konsekwencją braku w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych zapisu o śląskiej grupie etnicznej. Jest zobowiązany trzymać się systemu prawnego, tym bardziej że w dalszym ciągu trwają dyskusje na tym czy narodowość śląska istnieje czy nie.
Zaraz po tej odpowiedzi ogłoszono przerwę podczas której wiele osób gratulowało naszemu członkowi zabrania głosu i odwagi poruszenia kwestii nieustannego pomijania kwestii śląskiej.

WZD SONŚ w OKU MIASTA (fot. D. Prynda)

W dniu 21 marca w katowickim OKU MIASTA odbyło się kolejne Walne Zebranie Delegatów Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej. Mimo niekorzystnych decyzji sądowych SONŚ nie zamierza składać broni. Stąd podjęto decyzję o wyborze nowego Zarządu Głównego, który będzie lepiej odzwierciedlał aktywność kół terenowych SONŚ.

Po wystąpieniach zaproszonych gości: europosła Marka Plury, Petra Langera z Ślōnskiej Ferajny i Jerzego Czogały ze Związku Ślązaków, przystąpiono do wyboru przewodniczącego zebrania, którym został Janusz Muzyczyszyn z Rudy Śląskiej.

Następnie przedstawiono raport z działalności w 2014 roku oraz bilans przychodów i rozchodów. Na realizację wszystkich zadań w 2014 roku wydano tylko 6.926,74 złotych!

Walne Zebranie Delegatów udzieliło ustępującemu zarządowi absolutorium i przystąpiono do wyboru władz.

Na prezes SONŚ wybrano na drugą kadencję Piotra Długosza.

Do Zarządu Głównego wybrano: wiceprezesi: Jan Lubos i Jerzy Bogacki, sekretarz – Wojtek Glensk, skarbnik – Ewa Sprus, członkowie: Tomasz Jakubiec, Lucjan Hadasz, Dariusz Dyrda i Rafał Szyma.

Następnie wybrano Główną Komisję Rewizyjną: Józef Fleischer – przewodniczący, Barbara Kilos-Feit – zastępca, Janusz Muzyczyszyn – sekretarz oraz członkowie Stefan Glück i Sebastian Donat.

Kolejnym punktem obrad była próba aktywizacji kół terenowych SONŚ. Zarząd Główny zobowiązał się odwiedzić koła w najbliższych tygodnia (do tej roli wytypowano Jerzego Bogackiego i Lucjana Hadasza), natomiast uchwałą WZD zobowiązano wszystkie koła, których władze ukonstytuowały się przed 2015 rokiem do wyboru nowych władz.

W planach działań na 2015 przedstawiono m.in. projekt krajoznawczej ODZNAKI DOLNOŚLĄSKIEJ oraz uchwalono coroczną nagrodę EPHORINUS, którą SONŚ będzie wręczał od 2016 roku za wybitny wkład promocji śląska na polu kulturowym i/lub badania naukowe nad tematem narodowości śląskiej. Postać Anzelma Eforyna oraz koncepcję nagrody przybliżył Jerzy Ciurlok.

Program Walnego Zebrania Delegatów

Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej

Katowice, 21.03.2015.

1. Otwarcie i podsumowanie spraw sądowych – Pejter Długosz
2. Przyjęcie proponowanego programu
3. Wystąpienie zaproszonych gości
4. Wybór prowadzącego i sekretarza Walnego Zebrania Delegatów SONŚ.
5. Wybór Komisji Skrutacyjnej oraz Komisji Uchwał i Wniosków
6. Stwierdzenie prawomocności WZD SONŚ.
7. Sprawozdanie przewodniczącego SONŚ z działalności w 2014
8. Sprawozdanie finansowe za 2014 rok
9. Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej za 2014 oraz wniosek o absolutorium ustępującego Zarządu Głównego.
10. Dyskusja nad sprawozdaniami
11. Udzielenie absolutorium.
12. Wybory nowych władz SONŚ

a) wybór Zarządu Głównego
b) wybór Przewodniczącego SONŚ
c) wybór Głównej Komisji Rewizyjnej

13. Przerwa na ukonstytuowanie Zarządu Głównego i Komisji Rewizyjnej.

14. Uchwała o wyborze nowych władz w kołach SONŚ (w których nie było wyboru władz w roku 2015)

15. Plany działania na 2015

a) ustanowienie nagrody EPHORINUS

b) Odznaka Dolnośląska

c) kolejne publikacje

d) spotkanie integracyjne

e) odbudowa struktur terenowych

16. Wolne wnioski (zgłoszono 8 wniosków)

21 marca w Katowicach („OKO MIASTA” na rondzie Ziętka, obok spodka) odbędzie się kolejne Walne Zebranie Delegatów Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej.

Początek spotkania o godz. 10.30.

Walne Zebranie m.in. wybierze nowe władze Stowarzyszenia na 5-letnią kadencję.

Za zorganiozwanie Walnego Zebrania dziękujemy europosłowi Markowi Plurze i Tomaszowi Jakubcowi.