Po decyzji Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2013 roku pokazującej brak dobrej woli strony polskiej do uszanowania prawa do zrzeszania się osób deklarujących narodowość śląską a w ten sposób pogwałcenie podstawowych praw człowieka zarząd główny Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej postanowił wyjść ze sprawą narodowości śląskiej na arenę międzynarodową.

Na początku lutego Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej przesłało do dwóch komitetów Organizacji Narodów Zjednoczonych relację z procesu SONŚ oraz wymianę pism jakie środowiska śląskie prowadziły w ostatnich 2 latach z instytucjami rządowymi w Polsce. Tymi komitetami są:

– Komitet Praw Człowieka (HRC)

– Komitet d/s Likwidacji Wszelakich Form Dyskryminacji Rasowej (CERD)

Wybór tych komitetów nie jest przypadkowy, gdyż w 2014 Polska będzie procedowana przez Organizację Narodów Zjednoczonych w powyższych tematach.

fot.: Komplet dokumentów wysłanych do ONZ.

Oto pełny tekst zasadniczej części wniosków skierowanych do ONZ.

Jednocześnie w grudniu 2013 zgłosiliśmy decyzję Sądu Najwyższego do Komitetu Doradczego Ochrony Mniejszości przy Radzie Europy. Przedstawiciele SONŚ spotkali się z w/w Komitetem w czerwcu 2013, gdy procedowano realizację praw mniejszości narodowych i etnicznych w Polsce. Wtedy poinformowaliśmy, że SONŚ został zarejestrowany, ale toczy się sprawa przed Sądem Najwyższym. Kiedy w dniu 5 grudnia 2013 Sąd Najwyższy wydał decyzję bez zaproszenia na rozprawę przedstawicieli SONŚ, okazało się że sprawa procedowania przestrzegania praw mniejszości w Polsce została zakończona tydzień wcześniej, czyli 28 listopada. Państwa ocenie pozostawiamy, czy data ogłoszenia wyroku Sądu Najwyższego była przypadkowa.

Za pomoc w przygotowaniu wniosków w wersji angielskojęzycznej dziękujemy: Bartkowi Świderkowi, Marcinowi Melon i dr. hab. Tomaszowi Kamusella.

Zapraszamy wszystkich członków i sympatyków stowarzyszenia na spotkanie w Katowicach.

Podczas spotkania nastąpi oficjalne założenie katowickiego koła SONŚ oraz wybierzemy delegata na zjazd delegatów. Zaprezentujemy także działalność stowarzyszenia i porozmawiamy o tym, co jeszcze dobrego możemy zrobić.

Ponadto na spotkaniu będzie można:
– nabyć publikacje SONŚ („Listy z Rzymu”, „Promytojs przibity”)
– nabyć lub złożyć regulamin Odznaki Górnośląskiej
– zamówić wykozek, czyli legitymację członkowską

Kiedy? 10.02.2014, poniedziałek, godz. 18.00
Gdzie? biuro przy ul. Bończyka 9, Katowice
Kontakt: Rafał Szyma, tel. 602328983

W kolejną rocznicę Tragedii Górnośląskiej, w sobotę 25  stycznia, odbył się Marsz na Zgodę – część obchodów Dnia Pamięci o Tragedii Górnośląskiej.

Jak co roku, uczestnicy Marszu na Zgodę przeszli trasę podobną do tej, którą 69 lat temu szli do obozu na Zgodzie pierwsi więźniowie. Kilkudziesięciu uczestników marszu przeszło z ul. Gliwickiej w Katowicach, potem Armii Krajowej w Chorzowie  pod bramę obozu na Zgodzie w Świętochłowicach.

Na uroczystości  przybyli posłowie, prezydent miasta Świętochłowice, radni. Mieszkańcy regionu złożyli wieńce i kwiaty.

W tym roku była na uroczystościach przed pomnikiem – bramą obozu pani Dorota Boreczek, która na podstawie donosu trafiła do obozu jako 15-letnia dziewczyna, chyba  jedyna żyjąca z więźniów Zgody. „Jak mnie już nie będzie, bardzo proszę nie zapominać o tych pomordowanych i o tym strasznym nieszczęściu, które w tym okresie na nas Ślązaków, spadło” – zaapelowała do zebranych.

Członkowie Chorzowskiego koła SONŚ stawili się licznie, wraz z przewodniczącym koła, panem Jerzym Bogackim. Złożyliśmy wiązankę kwiatów, zapaliliśmy znicze.

Przy tej okazji –  podziękowania dla członków chorzowskiego koła SONŚ  za wytrwałe (mimo kilkunastostopniowego mrozu) niesienie baneru chorzowskiego koła.

Tekst i foto: Ilona Raczyńska

Na uroczystościach były obecne także delegacje innych terenowych kół SONŚ

25 stycznia 2014 o godzinie 12.00 we Wrocławiu oddano hołd ofiarom Tragedii Śląskiej lat 1945-1948.

Oto przemówienie prezesa koła SONŚ Wrocław z tej okazji:

Witōm Wŏs Kamraty Stowarzyszynio Ôsobōw Narodowości Ślonskij dzisiej pod Pomnikiym Pamiyńci Wspólnyj, aby ôddać cześć ôfiarum katastrofy, jako spotkała Ślōnsk i jego miyszkańcow ôd roku 1945 do 1948. Dziyń tyn stoł sia krwowom cyzorom we historyji Krainy nad Ôdrum. Niyzliczona ilość ôsōb zostało skŏzone na śmiyrć, gwołty, mordy, wypyndzyniy na niyznano i ôbco ziymio. Bo ta tragedyjo Ślunsko dotknyła niy ino miyszkańcōw Ślōnska bo równiyrz bōły ôsoby, kiere musiouy ôpuszczoć swoja ôjcowizna i były wpyndzynone na niyznane dlo siebie teryny Ślōnska. To bōła tyż ich tragedyjo ludzko. Jedni i drudzy zostawioli swoje dobytki, swoja ôjcowizna i musieli sie ôsiedlić na ôbcyj dlo sia Ziymie, kiero niy znali i bōła im cŏkym ôbcŏ. Bōli tyż tacy kierzy zamarzli ze zimno, bōli tyż skatowni przez ôprawcow, abo tyż umrzyli ze głodu, wszyjscy byli traktowani niyludzko. Im wszyjskim, chcymy ôddać cześć i pamiyńć, my jako ich potomkowie. Dopominumy sie przypomniyniŏ tych miejc Tragedyji Ślunskij oroz tych ôsób kiere tyj Tagedyji doznoli. Dzisioi po roz piyrszy upamiyntniōmy ta rocznica cozamyn na Wiyrchnym i Spodniym Ślōnsku. Mōmy nadzieja że na stałe i stanie sie tradycyjom równiyż na Spodniym Ślōnsku, bo to sie nŏleży naszym Starzikom i Ôjcom a tyż naszym bajtlom. Cześć wszyjskim Ślōnzŏkom ze Wiyrchnygo i Spodniygo Ślōnska, kierzy ôddali swoje życio we Tragedyji Ślunskij we 1945 i potym. Te miejsca Pamiyńci to: ,,Zgoda” we Świyntochłowicahc, Łambinowice, Wrocław, Żagań, Lubań, Lubin, Krzystkowice, Sieniawka, Świętoszów a równiyż te miejsca kiere niy som nom znane abo som zapomnione. Jeńcy ze tych ôbozow buli skierowoni do roboty w niy ludzkich warunkach we polskich hutach i grubach wōngla kamiynnego, a tyż wywożyni do ZSRR skōnd wielu niy wrōciōło. Przyszła mie tako myśl co by stworzyć komisyjo wspólno ze Wiyrchnym i Spodnim Ślōnskiem, kiero by sie zajynła ôdnojdywoniym tych miejsc Pamiyńci i stworzynie listy ôsob kiere to zginyli i upamiyntnić je we noleżyty sposob. Możno tyż rzec, że Tragedyjo Ślōnsko niy skuńczuła sie we 1948 roku ale trwo po dziyń dzisiejszy. Bo miyszkońcy Ślunska ôpuszczajōm swoja ukochano Ziymio za kawołkiym Chlyba, je dewostowane nasze dziedzictwo, byliśmy i jesteśmy polonizowani. Nosze zabytki kulturowe i jynzykowe sōm dewostowane, na Spodnim Ślunsku jynzyk i Kultura Ślōnsko noleży do jynzykow wymarłych i tylko we niykierych miejscach Spodniygo Ślunska zostauo zachowone tyn jynzyk i kultóra. Noleży wszyjsko zrobić co by niy dopuścić do kolejnyj katastrofy to je wymarciym cŏkowicie noszyj Kultury, Tradycyji i Jynzyka, kaj tylko sie do trza jum zachować i stworzyć takie warunki aby we miare możliwości przywrócić takie je nosze zadaniy. A Państwo Polskie je ślepe na tyn fakt. Domogōmy sie rzytelności i prawa dlo nos co by nosze Dziedzictwo zostało ôcalune i przetrwało. Jesteśmy to winni naszym ôjcom, Starzikōm oroz naszym bajtlōm.

W dniu 21.01.2014 delegacja Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej spotkała się z metropolitą wrocławskim, abp Józefem Kupnym. Pejter Długosz zarysował ogólne cele i działalność Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej, natomiast Tomek Musialowski wyjaśnił czym zajmuje i zajmować się będzie wrocławskie koło SONŚ.

Arcybiskup jest pozytywnie nastawiony do naszej inicjatywy, popiera jedność Śląska i krzewienie tożsamości śląskiej na rdzennych ziemiach Śląska. Poradził też nam, byśmy nie dali sprowadzić śląskości do skansenu, lecz skierowali ją w stronę pokazania bogactwa i wielowarstwowości śląskości, z którą będzie „atrakcyjna” dla zwykłych ludzi, szczególnie tych młodych. Abp Kupny zaprosił nas również na kolejne spotkanie, za pół roku, gdzie ponownie się pokażemy i zaprezentujemy, co udało nam się zrobić przez ten czas.

Sebastian Donat poprosił metropolitę o to, by pomodlił się w intencji Tragedii Śląskiej. Otrzymaliśmy również publikację z ingresu arcybiskupa Józefa Kupnego na metropolitę wrocławskiego.

Delegacja SONŚ przekazała abp. Kupnemu własne wydawnictwa „Listy z Rzymu” Z. Kadłubka i „Prōmytojsa przibitego” Ajschylosa.

Zgodnie z nowym statutem oraz wewnętrznym regulaminem ogłaszamy listę delegatów przypadających na koła zorganizowane oraz powiaty, w których do tej pory nie powstały koła, którzy wezmą udział w Walnym Zebraniu Delegatów Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej.

Koła zorganizowane:

Powiaty, w których nie ma kół, a którym zgodnie ze statutem przysługuje prawo wystawienia po jednym delegacie: kędzierzyński, strzelecki, m. Gliwice z powiatem ziemskim, Katowice, pow. mikołowski, Piekary Śląskie, m. Rybnik z powiatem ziemskim, pow. wodzisławski, Bytom, Zabrze i Szczecin.

Prawo wystawienia po jednym delegacie mają także członkowie zrzeszenie w Irlandii oraz w Niemczech. Prosimy jednak o skorzystanie z tego prawa, tylko gdy zamierzają faktycznie wysłać swojego delegata.

Dodatkowo delegatami są członkowie Zarządu Głównego oraz rzecznik SONŚ.

Delegatów należy wybrać i zgłosić do 15 lutego 2014.

W powiatach i miastach gdzie nie ma kół, zamiar wyboru kandydata należy zasygnalizować do końca stycznia.

Czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach delegatów posiadają tylko członkowie, którzy mają opłacone składki za rok poprzedzający Walne Zgromadzenie Delegatów (czyli w tym przypadku za rok 2013).

Walne Zebranie Delegatów SONŚ odbędzie się w pierwszej połowie marca w pow. strzeleckim lub krapkowickim – wybierzemy dogodną lokalizację blisko autostrady. Poinformujemy o tym z początkiem lutego.

Po miesiącu od orzeczenia o cofnięciu przez Sąd Najwyższy rejestracji naszemu stowarzyszeniu uzyskaliśmy „pełne” UZASADNIENIE decyzji.

„Pełne” gdyż nie różni się ono zasadniczo od komunikatu jaki Sąd Najwyższy wydał w dniu 5 grudnia. Komunikat ten został już przez nas skomentowany piórem naszego przewodniczącego, Pejtra Długosza.

Uzasadnienie to spotkało się bardzo szybko z krytyczną analizą prawników. Polecamy glosę autorstwa mecenasa Tomasza Snarskiego z gdańskiej kancelarii adwokackiej, a zarazem pracownika naukowego Uniwersytetu Gdańskiego, która została przesłana na adres naszego biura: http://slonzoki.org/files/GlosaTS.pdf

O dalszych naszych krokach będziemy na bieżąco informować.

Reakcją na cofnięcie przez Sąd Najwyższy wpisu do KRS dla Stowarzyszenia Osób Narodowości Śląskiej jest konsolidacja osób zainteresowanych uregulowaniem kwestii narodowości śląskiej w polskim prawodawstwie.

13 stycznia 2014 ogłoszono początek przygotowań do zbierania min. 100.000 podpisów pod obywatelskim projektem dopisania Ślązaków (osób deklarujących narodowość śląską) do ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych jako grupy etnicznej. Będzie to równoznaczne z wpisaniem narodowości śląskiej w polskim system prawny.

Projekt jest wspólną inicjatywą SONŚ, Ruchu Autonomii Śląska oraz pozostałych organizacji wchodzących w skład Rady Górnośląskiej ze wsparciem posłów Marka Plury (PO) i Piotra Chmielowskiego (SLD) oraz senatora Kazimierza Kutza.

Obecnie zbieramy chętnych wolontariuszy do zbierania podpisów. Samo zbieranie podpisów ruszy zapewne na przełomie marca/kwietnia. Akcja będzie koordynowana na portalu: www.jestemslazakiem.pl 

Chętnych do pomocy prosimy o zgłoszenia na portalu lub do nas mailowo: slonzoki@gmail.com (byle nie dublować zgłoszeń).

Akcja będzie potrzebować odpowiedniego nagłośnienia, dlatego prosimy także w miarę możliwości o wsparcie finansowe, gdyż SONŚ jako jeden z pięciu podmiotów podjął się także zobowiązania współfinansowania inicjatywy.

Prosimy o darowizny na nasze konto:

68 1540 1229 2055 4605 8438 0001

Stowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej

ul. Wodna 9, 46-045 Kotórz Mały:

Tytułem:darowizna na działalność statutową – podpisy

Pón Bóczek się rodzi!

Kiery to już roz

spomino se ło tym cołki świat

i dali se idzie

i nie zmiynio swojich wad.

Pón Bóczek się rodzi

i miyndzy nami żyje sztyjc

chocioż już migły dwa tałzyny lot

od czasu kiej prziszoł

dlo nos na świat.

Czamu Cie nie chcymy

Pón Bóczku powiydz nom?

Czamu sztyjc idziesz

Ziymskom drogom prawie som?

Dej nom jeszcze roz

Łod nowa sie narodzić

Jyno tera już dobrym być

Pszoć miast zabijać

Fedrować, a nie bulić

Nie być łoszkliwym gizdym

jyno sztyjc służyć

Kożdymu z bajtli Twojich

Pón Bóczku pomogej nom.

(tekst: Ignac Bednorz, koło tysko-kobiórskie SONŚ)

(grafika: Sylwia Musioł)